Zdrowe serce

Czy tłuszcze są dobre czy złe dla naszego organizmu? Odpowiedź jest prosta te dobre są dobre, wręcz niezbędne, a te złe są złe :).
Czytając o zdrowym odżywianiu często dowiemy się, że tłuszczy należy się wystrzegać. Czy to aby prawidłowy kierunek? Tłuszcze oprócz białek i węglowodanów to podstawowe mikroskładniki odżywcze niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Stanowią oprócz magazynu i źródła energii części struktur organów oraz błon komórkowych. Są niezbędne przy powstawaniu hormonów i wspierają ich aktywność. W osoczu krwi pełnią funkcje transportowe różnych mikroelementów.. Oczywiście mamy na myśli te dobre tłuszcze, których brakuje w naszym jadłospisie. Nagonka na tłuszcze odnosi się do złych tłuszczy, których w obecnych produktach spożywczych jest cała masa zaburzając ich równowagę w naszym organizmie. Nie chodzi tu o ilość kalorii ponieważ ich ilość w dobrych jak i złych jest podobna , różnica polega na negatywnym wpływie na nasz organizm. Tłuszcze są magazynem witamin A,D,E i K rozpuszczając się w nich. To samo dotyczy steroli i prowitamin. Kolejna ważna funkcja to dostarczanie egzogennych kwasów tłuszczowych, których organizm sam nie potrafi wytworzyć.
Do dyspozycji mamy tłuszcze roślinne i zwierzęce. Zwierzęce pochodzą od zwierząt zimnokrwistych, czyli ryby i cała reszta od ciepłokrwistych, które niestety często są naszym jedynym źródłem w pożywieniu. Tłuszcze roślinne pochodzą z orzechów, nasion czy roślin oleistych jak rzepak, len, słonecznik, itp.
Zalecenia mówią o tym, że tłuszcze powinny stanowić ok 25 – 30% całkowitej energii. W przełożeniu na spożycie dzienne różni się ich ilość dla kobiet i mężczyzn ze względu na inny ich poziom w organizmie. Dla kobiet jest to ok 45–65 g a dla mężczyzn 45-65 g dziennie przy odpowiedniej aktywności.

Tak naprawdę istotą tłuszczy jest zawartość w nich kwasów tłuszczowych, które decydują o ich właściwościach.

Inny podział tłuszczy to nasycone i nienasycone. Ma to znaczenie ze względu na ich wpływ na nasz organizm. Tłuszcze zwierzęce to w tym podziale nasycone, a ich nadmiar niekorzystnie wpływa na poziom cholesterolu we krwi i powoduje rozwój miażdżycy. Według badań najbardziej niekorzystne dla nas są kwasy trans (nienasycone). Wiąże się ich spożycie z ryzykiem powstawania chorób sercowo-naczyniowych, głównie choroby niedokrwiennej serca. Przypisuje się im również niekorzystnie wpływają na poziom „złego” cholesterolu – LDL.
Dlaczego ich działanie jest tak niekorzystne na nasz organizm?
Wkomponowanie kwasów trans pomiędzy kwasy nienasycone znajdujące każdej otoczce komórki powoduje uszkodzenie błony komórkowej zaburzając jej funkcjonowanie, a w konsekwencji doprowadzając nawet do jej zaniknięcia. Tłuszcze trans powstają w wyniku utwardzania tłuszczy dla celów przemysłowych, np. piekarniczego czy fast-foodowego. Czasami sami ich tworzymy poprzez szybkie smażenie mięsa w temperaturze powyżej 200 stopni Celsjusza.

Jeszcze jeden podział nam pozostał. Nienasycone kwasy tłuszczowe, czyli te korzystne dla zdrowia dzielimy na wielonienasycone i jednonienasycone. Jednonienasycone kwasy tłuszczowe stanowią dla nas część rezerw energetycznych. W końcu dochodzimy do bardzo istotnych dla naszego organizmu pod względem biomedycznym wielonienasycone kwasy tłuszczowe, które tworzą dwa szeregi metaboliczne– omega-3 i omega-6.

Rozszyfrujmy oznaczenia 3 i 6 w omedze. To jest pozycja podwójnego wiązania w łańcuchu węglowodorowym. Zarówno jednego jak i drugiego nasz organizm nie potrafi sam wytworzyć dlatego musimy dostarczyć go z pożywieniem. Kwasy tłuszczowe omega-6 są szeroko dostępne w formie olejów roślinnych, a niektórzy nawet w badaniach zwracają uwagę że jest ich zbyt duża ilość w organizmie co zaburza równowagę między omega 3 i omega 6.

Omega 3 to kwas eikozapentaenowy (EPA) i kwas dokozaheksaenowy (DHA). Niestety mamy ich niedobór ponieważ spożywamy mało ryb, w których one się znajdują, a jak już pisaliśmy powyżej organizmy ssaków nie potrafią ich wytworzyć z omega 6. Źródłem kwasów EPA i DHA jest fitoplankton zjadany przez ryby morskie i słodkowodne.

Jeśli nie spożywamy odpowiedniej ilości ryb, a zalecane są trzy porcje w tygodniu lub nie mamy dobrego źródła dobrej jakości ryb pozbawianych toksyn i metali ciężkich to niezbędna staje się suplementacja omega 3. To sama sytuacja ma miejsce z omega 6, czyli olei roślinnych. Niezbędne jednak staje się wyeliminowanie niezdrowych tłuszczy jeśli poważnie myślimy o naszym zdrowiu poprzez zmianę nawyków żywieniowych.